Almennt
Mjaldrar eru hópdýr og eru þá oftast í 5-20 dýra hópum en einnig þekkjast hópar með rúmlega 1000 dýrum, til Íslands koma þeir aðeins sem flækingar. Þeir eru einstaklega gæfir og engin önnur hvalategund getur gefið frá sér jafn margbreytileg hátíðnihljóð og aðeins tvær aðrar tegundir geta hreyft höfuðið í allar áttir, einnig geta þeir breytt munnsvip sínum en allt þetta hefur gert þá mjög vinsæla bæði í sædýragörðum og til skoðunar í náttúrulegum heimkynnum sínum. Þeir stökkva þó aldrei.
Fæða og köfun
Aðalfæða hans eru ýmsar fisktegundir (t.d. laxfiskar), smokkfiskur og áta, þeir eiga það jafnvel til að elta fiska upp stórar ár. Hann kafar oft í um 1-2 mínútur í senn og allt niður á 300 m dýpi.
Tímgun
Mökun á sér stað þegar ísa leysir og meðgangan er u.þ.b. 14 mánuðir, við fæðingu er kálfurinn 1,5 m langur og 80 kg. Við fæðingu eru mjaldrar gráir eða brúnir en þeir lýsast með aldrinum og fullvaxnir eru þeir ljósgulir eða alhvítir.
Afrán
Grænlendingar hafa í gegnum aldirnar nýtt sér mjaldur til matar en skoskir og norskir veiðimenn ofveiddu hann og talið er að þeir stofnar sem þeir veiddu úr séu ekki enn búnir að jafna sig. Hvítabirnir og jafnvel háhyrningar veiða þá sér til matar.
Staða tegundarinnar
Þrátt fyrir að tegundin sé ekki talin í útrýmingarhættu eru sumir staðbundnir stofnar það, sérstaklega við Cook-vík í Alaska (e. Alaska's Cook Inlet) og við árósa St. Lawrence ár. Mengun er helsta ógn stofnsins við árósa St. Lawrence ár, hún er tilkomin vegna eiturefna frá iðnaði, eitrið safnast upp í fiski og svo í mjaldrinum þegar hann étur hann og eiturefnin safnast upp í spiki hvalanna og fer út í mjólkina. Um þetta er talað sem líffræðilega mögnun því hlutfallslegur styrkur eitursins eykst eftir því sem ofar er farið í neysluþrepapíramídanum þar sem þessi efni brotna það hægt niður.
Þessi hvíti hvalur gengur undir hinum ýmsu nöfnum innan mismunandi tungumála og eru hér nefnd nokkur, flest eiga þau það sameinlegt að vísa til hins hvíta litar en orðið beluga er komið úr rússnesku og þýðir í raun "hvítur hvalur".
|
Íslenska |
Mjaldur |
|
Enska |
Beluga, White whale |
|
Danska |
Hvidhval |
|
Norska |
Hvitfisk |
|
Sænska |
Vitval, Belugaval |
|
Færeyska |
Hvítfiskur |
|
Þýska |
Weisswal, Beluga |
|
Hollenska |
Beluga, White dolfijn |
|
Franska |
Bélouga |
|
Spænska |
Beluga |
|
Rússneska |
Belúha |
